آموزش شیمی free domainجامعه مجازی، شبکه اجتماعی، دوست یابی، دوستیابی، ثبت دامنه، ثبت دامین
كمكهای اولیه
با وجود احتیاطهای لازم ممكن است در موقع كار در آزمایشگاه دست یا قسمتی از پوست بدن در اثر تماس با مواد شیمیایی سوخته و یا صدمه ببینند. در این صورت از دستورات زیر استفاده كنید.
سوختگی حاصل از اسیدها:
بلافاصله قسمت آسیب دیده را با آب زیاد بشویید و سپس با محلول سدیم بیكربنات رقیق (5%) شستشو داده و بعد محل سوختگی را با كمی پارافین یا پماد mgo در گلیسرین، چرب كنید.
سوختگی حاصل از قلیاها:
شستشو با مقدار زیادی آب و بعد شستشو با محلول (5%) آمونیم كلرید یا محلول اشباع شده بوریك اسید و یا محلول (2%) اسید استیك و مجددا شستشو با آب.
سوختگی با فسفر:
محل سوختگی را باید با محلول (1%) سولفات مس و یا محلول (1%) نیترات نقره شستشو داد.
سوختگی با برم:
با مقدار زیادی آب بشویید و سپس با گلسیرین چرب كرده و اگر ناراحتی ادامه داشت پس از مدت كمی گلسیرین را با آب گرم از روی قسمت آسیب دیده پاك نموده و از پماد مخصوص سوختگی استفاده كنید.
سوختگی بر اثر شعله یا تماس با جسم داغ و یا الكتریسیته:
اگر سوختگی از نوع اول (پوست سرخ و كمی متورم شده) باشد، پماد ضد سوختگی به كار میبریم. اگر از نوع دوم (تولید تاول در اثر سوختگی) یا نوع سوم (آسیب دیدگی قسمتهای عمقی پوست) باشد محل آسیب دیده را فورا با محلول 1% سدیم بیكربنات شستشو داده و از پماد سوختگی استفاده میكنیم.
بریدگی:
بریدگیهایی كه در آزمایشگاه اتفاق می افتد بیشتر در نتیجه شكستن ناگهانی ظروف شیشه ای و تماس شی شكسته با دست میباشد. اگر بریدگی خفیف باشد، بهتر است بگذاریم برای چند ثانیه مقداری خون از بریدگی خارج شود و پس از اطمینان از اینكه ذرات شیشه در زخم نمانده از پودر پنیسیلین استفاده میكنیم و آنرا با یك باند یا گاز تمیز میبندیم. اگر بریدگی شدیدتر باشد پس از ضد عفونی كردن محل آسیب دیده به یكی از طرق فوق باند تمیز روی آن قرار داده و با تنسوپلاست روی بریدگی را میبندیم.
آتش سوزی مواد شیمیایی:
باید به سرعت مواد منفجره و سایر مواد سوختنی نظیر الكل و اتر را از مجاورت آتش دور نموده و سویچهای چراغ گاز و دستگاههای الكتریكی را قطع نمود. برای خاموش كردن آتش بهتر است از سیلندرهای Solidcarbon Dioxide استفاده كرد.
مخلوط شن و سدیم بیكربنات نیز برای خاموش كردن آتش مفید است.
مسمومیت با گازها:
1- دستورات مقدماتی و عمومی
استنشاق گازهای سمی در آزمایشگاه باعث تحریك بینی و گلو و یا سرفه و سردرد میشود و این گونه مواد در آزمایشگاه زیاد است. گاهی آثار مسمومیت با بعضی گازها پس از چند ساعت آشكار میشود، در اینگونه باید قواعد كلی زیر را رعایت كرد.
الف) مسموم را به هوای آزاد انتقال داده و دكمه های لباس را در ناحیه سینه و گردن باز كنید.
ب) غرغره كردن محلول سدیم بیكربنات رقیق، بوییدن تنطور اكالیپتوس و نعناع و آشامیدن چای یا شیر و یا جوشانده دارچین با آب، از كمكهای اولیه موثر میباشد.
2- دستورات اختصاصی برای مسمومیت با گازها
الف) گاز آمونیاك
استنشاق بخار استیك اسید رقیق و بعد مانند دستور سوختگی با قلیاها عمل شود.
ب) گازهای برم، كلر، فلوریدریك و كلریدریك
استنشاق بخار محلول رقیق آمونیاك و بعد شستشو با آب و محلول 1% سدیم بیكربنات
ج) بخارهای اسید نیتریك و اكسیدهای ازت
استنشاق بخار محلول رقیق آمونیاك
د) گاز هیدروژن سولفاید
شستشوی بینی و چشم با آب
ورود مواد به چشم
1- ورود مواد قلیایی به چشم
به وسیله چشم شوی حاوی آب، چشم را بشویید و در صورت احساس ناراحتی چند مرتبه و هر مرتبه 2 قطره روغن كرچك یا پارافین در چشم بریزید. در صورت لزوم میتوان با محلول 1% بوریك اسید چشم را بشویید.
2- ورود مواد اسیدی به چشم
در مورد اسیدها پس از شستشوی چشم با آب، چشم را با محلول 1% سدیم بیكربنات بشویید.
مسمومیت در اثر ورود مواد سمی به دهان
الف) اسیدها و بازها فقط داخل دهان شده باشند
به سرعت ماده را بیرون ریخته و با مقدار زیادی آب، دهان را میشوییم و بعد در مورد اسیدها از آب آهك و در مورد بازها از آب لیمو و یا استیك اسید 5% برای شستن دهان استفاده میشود.
ب) مواد سمی فرو برده شده
1- اسیدها
آشامیدن مقدار زیادی آب و پس از آن خوراندن آب آهك و یا مخلوط MgO با آب یا شیر، به هیچ وجه از داروهای تهوع آور یا محلول بیكربنات سدیم استفاده نشود.
2- بازها
آشامیدن مقدار زیادی آب و سپس سركه و یا آب لیمو و یا آب نارنج، به هیچ وجه از داروهای تهوع آور استفاده نشود.
3- نمكهای آرسنیك یا جیوه
خوردن یك داروی تهوع آور و بعد شیر یا سفیده تخم مرغ در آب سرد و روغن كرچك
4- HF
به مریض مقدار زیادی شیر بدهید چون كلسیم موجود در شیر بهترین درمان است. استفاده از آب آهك نیز مفید است.
با کلیک بر روی هر عنصر در جدول مشخصات آن ظاهر می شود.
جدول تناوبی عناصر
برای دریافت بر روی لینک های زیر کلیک کنید.
| 1 | آزمایشگاه شیمی آلی | دكترمعصومی | |
| 2 | آزمایشگاه شیمی آلی2 | حلیمی | |
| 3 | آزمایشگاه شیمی تجزیه 2 | مولوی | |
| 4 | آزمایشگاه شیمی تجزیه دستگاهی | قربانی كلهر |
کافور
کافور یک ماده ی چسب ناک سفید؛ یا جامد شفاف معطر و یک ترپنویید با فرمول شیمیایی C10H16O است. کافور از چوب درخت همیشه سبز Camphor laurel و در بعضی دیگر از درختان خانواده ی Laurel و بویژه در درخت بدست می آید. این ماده می تواند به طور مصنوعی از روغن ترپانتین تولید شود. کافور به علت دارا بودن بوی خوش کاربرد فراوانی دارد و از آن به عنوان عنصری در غذا( بویژه در هند) ، مایع حنوط کننده، در جشن های مذهبی و برای اهداف پژشکی و دارویی استفاده می شود.
![]()
موارد استفاده:
کافور به عنوان نرم کننده برای نیترو سلولوز ، دافع حشرات ، ماده ی آنتی باکتریال ( ضد میکروب) ، در حنوط کردن و آتش بازی مورد استفاده قرار می گیرد. کافور جامد بخاری آزاد می کند که بر روی فلزات یک پوشش ضد زنگ ایجاد می کند و آنها را از زنگ زدن محافظت می نماید.کریستالهای کافور برای محافظت از کلکسیون های حشرات در مقابل آسیب ناشی از دیگر حشرات کوچک به کار می رود. کافور در پژشکی نیز کاربرد فراوانی دارد. کافور به آسانی از طریق پوست جذب بدن می شود و مانند منتول احساس خنکی مختصری ایجاد می کند و به عنوان ماده ی بی حس کننده و ضد میکروب ضعیف عمل می کند. ژل های ضد خارش و ژل های خنک کننده موجودند که کافور عنصر فعال آنها به حساب می آید. کافور در مقادیر کم برای بیماریهای جزئی قلب و خستگی می توتند مفید باشد.
در قرن 18 میلادی کافور توسط Auenbrugger در درمان مانیا ( جنون) استفاده شد.
این تصور وجود داشت که مارها و سایر خزندگان به علت بوی شدیدکافور از آن دوری می کنند و همچنین این عقیده وجود دارد که کافور برای حشرات سمی است. به همین علت گاهی اوقات کافور به عنوان دفع کننده ی حشرات استفاده می شود. کافور به طور کسترده در آیین مذهبی هندو ها مورد استفاده قرار می گیرد .
کافور در برخی ماسک روشن کننده (صاف کننده) که برای پو ست استفاده می شوند، موجود است.
اخیرا" نانو لوله های کربنی" در فرایند رسوبدهی شیمیایی در فاز بخار با استفاده از کافور تولید شده اند.
کافور در پخت و پز و آشپزی:
در زمان حاضر در آسیا،کافور به عنوان طمع دهنده به شیرینی ها به کار میرود. در اروپا در قرون وسطی و قبل از ان کافور به طور گسترده به عنوان جزئی از شیرینی کاربرد داشت. اما هم اکنون بیشتر برای اهداف پژَکی مورد استفاده قرار می گیرد. کافور در پخت و پز غذا و بویژه انواع دسر در هند به کار برده می شود. ( Pachha Karpooram اصطلاح هندی کافوریست که در غذا استفاده می شود. این اصطلاح لفظا" به معنای کافور سبز است اما Pachha به معنای خام نیز می تواند باشد.) کافور خوراکی با مارک "Edible Camphor" در عطاری های هند یافت می شود.
سم شناسی:
بعد از دریافت مقدار كمی كافور، تشنج به همراه افسردگی، آسیب كلیه ها، انقباض قلب و اغمای بعد از تشنج اتفاق می افتد. اثرات سمّی كافور بعد از مصرف 2 گرم ظاهر می شود و مقدار كشنده آن در بزرگسالان 4 گرم و در كودكان 1 گرم است.
اثرات سمی كافور شامل: ناراحتی معده، ایجاد گاز معده، قولنج، تهوع و استفراغ، اسهال، اضطراب، هیجان، هذیان گویی، تشنجات صرع مانند و انقباض قلب است. سپس باعث افسردگی سیستم عصبی مركزی و در نتیجه باعث اغماء و به ندرت مرگ می شود. آنوریا( قطع دفع ادرار) رخ می دهد. تنفس فرد بوی كافور می دهد. خوردن کافور باعث احساس سرما و لرزیدن بدن و نیز تاری چشم می شود.
اندام هایی که کافور روی آنها اثر می گذارد شامل چشم ها، پوست، کلیه ها، دستگاه تنفسی و سیستم عصبی مرکزی است. البته تمامی این اثرات و علائم زمانی است که بطور مستقیم ماده ی کافور را بخوریم یا بوی آن را استنشاق کنیم یا با پوست تماس پیدا کند. نه اینکه شاید مقداری کافور در غذا ریخته شده باشد. کافور روی سیستم گوارشی و سیستم عصبی مرکزی اثرات نامطلوبی دارد و باعث مسمومیت سلول های کبدی می شود.
مصرف کم کافور باعث احساس گرمی در معده می شود. مقادیر زیاد کافور باعث تهوع، اسهال و استفراغ می شود. همچنین باعث سرگیجه، آشفتگی ذهنی و توهم می شود. اگر این علائم ادامه پیدا کند و تشدید شود باعث افسردگی، بیهوشی و حتی مرگ در اثر نارسایی تنفسی می شود.
گزارش هایی از مسمومیت و مرگ افراد با کافور وجود دارد، بخصوص کسانی که داروهای حاوی کافور را بدون تجویز پزشک مصرف کرده اند.
مصرف یا تماس طولانی مدت با کافور باعث مسمومیت مزمن می شود که به علت خاصیت سمی و تأثیر زیاد آن بر بدن است. البته باید بگویم در مورد تأثیر کافور بر روی سیستم تولید مثل انسان و نیز اثرات سرطان زایی این ماده هیچ مطلبی ثابت نشده است.
در سال 1980 میلادی، FDA (اداره غذا و داروی ایالات متحده محدوده ای برای مصرف کافور تعیین کرد و تمامی محصولات با عنوانهای روغن کافور دار، روغن کافور، لینیمان کافور( محلول روغنی مالیدنی – مرهم) و لینیمان کافور دار را ممنوع کرد، به جز روغن ضروری کافور سفید که مقدار خیلی کمی کافور داشت.
به دلیل وجود در مان های جایگزین از کاربرد های پژکی کافور نیز توسط FDA جلوگیری شد.
واکنش ها:
واکنش های عمده ی کافور عبارتند از:
1. برماسیون

۲. اکسیداسیون با نیتریک اسید

۳. تبدیل به ایزو نیترو کمفر

باتشکر از نبی زاده بابت جمع آوری این مطلب.
پاورپوینت شیمی به زبان en
تایید / OK بانک تست دروس مختلف دبیرستان :
بر روی لینک زیر کلیک کنید حتما خوشتان می آید.
بانک تست دوره دبیرستان
| مرگ موش(تالیوم) |
|
||
|
خواص فیزیکی عنصر تالیوم :
خصوصیات بارز موارد استفاده در گذشته، سولفات بدون بو و بدون مزه تالیوم را بطور گسترده در ساخت مرگ موش و کشنده های مورچه بکار می بردند. این موارد استعمال در حال حاضر در ایالات متحده و بسیاری از کشور های دیگر بدلیل نگرانی از موارد ایمنی ممنوع اعلام گردیده است. موارد دیگر استفاده:
تاریخچه تالیوم ( یونانی) θαλλός، "تالوس"، بمعنای "یک رها سازی سبز یا شاخه کوچک") در سال 1861 توسط سر ویلیام کروکز در انگلستان در حالیکه او در زمینه ساخت لوازم تعیین بینائی سنجی برای تلوریوم بروی پس مانده های کارخانه اسید سولفوریک کار می کرد، کشف شد. این نام از انوار متصاعد طیف روشنی سبز رنگ تالیوم گرفته شده است. در سال 1862 کروکز و کلود – آگوست لامی این فلز را بطور مستقل برای همدیگر عایق می نمودند. پیدایش اگرچه این فلز بمیزان منطقی در بداخم زمین و با تراکم تخمینی حدود 7/0 میلی گرم / کیلوگرم وجود دارد، این فلز اکثرا در ترکیبات مواد معدنی پتاسیم در خاک رس، خاک و سنگ های گرانیت موجود است. و در واقع، این فرم ها معمولا مقادیر تجاری را ارائه نمیدهند. منبع تجاری اصلی تالیوم از مقادیر موجود در فلزات مس، سرب، روی و دیگر کانه های سولفاید می باشد. تالیوم در مواد معدنی کروک سایت تی 1 سی موجود است 7 اس ایی 4 ، هاتینسونایت تی 1پی بی ای اس 5 اس 9 ، و لوراندیت تی 1 ای اس اس 2 . این فلز همچنین در سولفید های آهن یافت شده و بعنوان یک محصول جانبی تولید اسید سولفوریک در زمانیکه کانه های سولفید آهن را سرخ میکنند، بدست می آید. راه دیگر بدست آوردن این فلز از ذوب کانه های غنی شده سرب و روی است. دانه های منگنز که در کف اقیانوس ها وجود دارند نیز حاوی تالیوم هستند ولیکن استخراج دانه ها بسیار هزینه بر بوده و بصورت بالقوه مخرب محیط زیست هستند. در کل چندین کانه دیگر حاوی تالیوم هستند که درجه غنای آنان از 16% تا 60% بوده و در ترکیبات سولفاید یا سلناید با آنتیموان، آرسنیک، مس، سرب، و نقره یافت میشود ولی بندرت بعنوان منابع تجاری این فلز محسوب می گردند. ""همچنین ببینید طبقه بندی: کانه های تالیوم."" ایزوتوپ ها تالیوم 25 نوع ایزوتوپ دارد که میزان حجم اتمی آنان از 184 تا 210 می باشد. 203 تی 1 و 205 تی1 تنها ایزوتوپ ثابت می باشد و 204 تی 1 ثابت ترین رادیو ایزوتوپ با نیم – عمر 78/3 سال می باشد. تالیوم و مشتقات آن بسیار سمی بوده و لازم است که با نهایت دقت با آن کار شود. خاصیت سمی بودن آن ناشی از توانائی این فلز در جایگزینی فلزات قلیائی همانند سدیم و پتاسیم در بدن می باشد؛ کل این فلزات از حالت اکسید سازی +1 برخوردار هستند. این جایگزینی باعث ایجاد اختلال در کارکرد بسیاری از فرآیند های سلولی خواهد بود. یون + تی 1 نیز بسیار تیوفیلیک بوده و قدرت حمله به سولفور- حاوی پروتئین ها را دارا است (بعنوان مثال سولفات سیستین و فردوکسین ها.) خاصیت سمی بودن این فلزباعث استفاده از آن (اکنون در بسیاری از کشور ها قطع شده است) در تولید مرگ موش گردید. از میان خواص سم تالیوم می توان به موارد ریزش مو و آسیب به محیط اطراف اعصاب (مسمومین ممکن حالت راه رفتن روی ذغال داغ را تجربه کرده باشند) اشاره کرد. همچنین تماس این فلز با پوست خطرناک بوده و میبایست در زمان ذوب آن تهویه کامل هوای محیط انجام گردد. ترکیبات تالیوم (آی) خاصیت بسیار بالای حل شدن در آب را داراست. و تماس بیش از 1/0 میلی گرم در متر مربع با پوست بمدت 8 ساعت مساوی میانگین (40 ساعت کار هفتگی) می باشد. تالیوم مظنون به سرطان زائی در انسان می باشد. زمانی تالیوم بعنوان سلاحی موثر در مرگ ومیر مطرح بود و آن زمانی بود که پاد زهر آن (پروسیان آبی) هنوز کشف نگردیده بود. رایجترین موارد استفاده آگاتا کریستی، کسی که بعنوان دارو ساز فعالیت نموده بود، از تالیوم بعنوان عامل قتل در رمان داستانی کارگاهی" اسب رنگ پریده" - ؛ اولین کلید شناسائی روش قتل، ریزش موی مقتولان بود. خود با نام (بازرس کل) سی آی ای اعتقاد دارد که این سازمان در طرحی بمنظور مسموم ساختن فیدل کاسترو از نمک تالیوم که در هنگام واکس زدن کفش هایش در آن قرار داده بودند، استفاده کرده تا او در اثر مجاورت با این ماده مسموم گردد. هدف این طرح آن بود که او اعتبارش را با ریزش مو و سیبل معروفش از دست بدهد، اما سفری که در نظر بود در خلال آن از این ماده استفاده شود، لغو گردید. در سال 1953، کارولین گریلز استرالیائی پس از مرگ سه عضو خانواده اش و یک دوست خانوادگی نزدیک، بحبس ابد محکوم شد. مقامات پلیس در چایی که او برای دو نفر دیگر از اعضای خانواده برده بود، تالیوم پیدا نمودند. [1] نظرات دکتر فلیکس – رولاند مامی]، یکی از رهبران درگیری های مسلحانه ضد استعماری کامرون بر ضد فرانسه در مورخه 15 اکتبر سال 1960 بوسیله تالیوم مسموم گردید. یک مامور امنیتی فرانسه که به کسوت خبرنگاری درآمده بود، مظنون اصلی این جنایت شناخته شد. ادعا می شود که یکبار ماموران امنیتی رژیم افریقای جنوبی نقشه مسموم کردن نلسون ماندلا با تالیوم را در زمانیکه در جزیره رابن زندانی بود، کشیدند. کمیسیون آشتی و راستی در مورد چگونگی نقشه ماموران در اضافه نمودن مقادیر تالیوم به دارو های وی پرده برداشت. فیلم کتاب دستی مسموم گران یانگ محصول سال 1995، بر پایه فعالیت های گراهام فردریک یانگ کسی که در فاصله دهه های 1960 و 1970 حداقل سه نفر را بوسیله تالیوم بقتل رسانیده بود، ساخته شد. در همان حوالی زمانی، یک سانحه مسمومیت با تالیوم در پکن گزارش گردید. همکلاسی مقتول از طریق یوزنت، که استفاده از آن در مین لند چین تازگی داشت، در خواست کمک نمود. تلاش های مشترک دارو سازان بمنظور تشخیص علت توسط جراید سراسر جهان پوشش داده شد. تصویر:میله پوسیده تالیوم.جی پی جی در ماه ژوئن سال 2004، 25 سرباز روسی پس از مسمومیت بر اثر مجاورت تالیوم در زمانیکه یک قوطی مشکوک حاوی پودری سفید رنگ را در مخزن زباله پایگاهشان در خبروفسک در خاور دور روسیه پیدا کردند، موفق بدریافت نشان افتخار جایزه داروین گردیدند. سربازان بدون توجه به خطر استفاده از پودر سفید ناشناس در یک پایگاه نظامی، آن را به تنباکو اضافه و از آن بعنوان جایگزین پودر تالک استفاده نمودند. در سال 2005، یک دختر 17 ساله در نمازو، شیزوکا به اقدام به قتل مادر خود از طریق مسموم کردن چای وی با تالیوم اعتراف نمود که باعث بروز یک رسوائی ملی گردید.[2] دختر اعتراف نمود که با مسموم کردن چای مادر قصد قتل او را داشته است]. در نوامبر سال 2006، گفته شد که تالیوم عامل مسمومیت الکساندر لتویننکو افسر سابق کا گ ب بوده است، او منتقد ولادیمیر پوتین و کسی بود که در تهیه لیست تبعیدیان روسیه و از جمله بوریس بررزوفسکی نقش داشت. خود او نیز بدلیل شرکت در توطئه ای که توسط بررزوفسکی برای جعلی سازی زندگی خود او انجام گرفته بود، از روسیه تبعید گشته بود. بنا بگزارش بی بی سی، وضعیت آقای لتویننکو که در بیمارستان بستری شده بدلیل آثار سم در حالت "وخیم ولی ثابت" گزارش می گردد. منبع:ویکیپدیا | |||
| شیمی طنز |
|
||
|
یه روز یه فیزیکدان، یه زیست شناس و یه شیمی دان که شنا بلد نبودن برای اولین بار میرن به اقیانوس. فیزیک دان میگه: "من میخوام درباره فیزیک امواج تحقیق کنم." و میپره تو آب و دیگه برنمی گرده.
زیست شناس میگه: " من میرم درباره گیاهان کف اقیانوس تحقیق کنم." و اونم به سرنوشت فیزیک دان دچار میشه. شیمی دان چند ساعتی منتظر میشه و بعد توی دفترچه گزارشش مینویسه: " 1- آب دریا فیزیکدان ها و زیست شناس ها را در خود حل می کند. ..."-یه شیمی دان میره به یه داروخانه و میگه: ببخشید. میشه یه بسته " استیل سالیسیلیک اسید " بهم بدین؟
داروفروش میگه: منظورتون آسپیرینه؟
شیمی دان میگه: اوه، بله بله، این اسم لعنتی هیچ وقت یادم نمیمونه. -کدامیک از موارد ذیل در تتراکلرید کربن حل نمی شوند؟
الف) خرس سفید
ب) خرس قهوه ای
ج) خرس سیاه
د) همه موارد
- خب معلومه، خرس سفید. چون قطبیه -میدونید با عنصرهای آهن، نیکل و پتاسیم چه سلاحی می شه ساخت؟
-چاقو (KNiFe) یه روز هایزنبرگ در حال رانندگی بوده که پلیس متوقفش می کنه. پلیس: هیچ می دونی سرعتت چقدره؟
هایزنبرگ: نه، ولی می دونم کجا هستم! تعریف شاخه های مختلف شیمی: شیمی فیزیک: تلاش مذبوحانه برای به کار بردن عبارت y=mx+b در مورد هر پدیده ای در جهان
شیمی آلی: تلاش برای تبدیل ترکیبات بدبو به مقاله های تروتمیز در مجله ها
شیمی معدنی: تلاش برای مفید نشون دادن چیزهایی که بعد از استفاده ی شیمی دانان آلی و تجزیه از جدول تناوبی باقی می مونه
مهندسی شیمی: تلاش برای پول درآوردن از کارهایی که شیمی دانان آلی، معدنی و تجزیه صرفا برای تفریح انجام میدن.
*(شیمی آلی عبارتست از مطالعه ترکیبات کربن دار بیوشیمی عبارتست از مطالعه ترکیبات کربن داری که وول میخورند.)
| |||
|
شیمی دارویی ، گسترهای از علوم دارویی است که اصول شیمی و محیط زیست شناسی را برای ایجاد واکنشی که میتواند منجر به مواد دارویی جدید شود، بکار میبرد. تعاریف اولیه از شیمی دارویی شیمی دارویی ، جنبهای از علم شیمی است که درباره کشف ، تکوین ، شناسایی و تغییر روش اثر ترکیبات فعال زیستی در سطح مولکولی بحث میکند و تاثیر اصلی آن بر داروهاست، اما توجه یک شیمیدان دارویی تنها منحصر به دارو نبوده و بطور عموم ، دیگر ترکیباتی که فعالیت زیستی دارند، باید مورد توجه باشند. شیمی دارویی ، علاوه بر این ، شامل جداسازی و تشخیص و سنتز ترکیباتی است که میتوانند در علوم پزشکی برای پیشگیری و بهبود و درمان بیماریها بکار روند. سیر تاریخی شیمی دارویی آغاز درمان بیماریها با دارو ، در قدمت خود محو شده است. اولین داروها منشاء طبیعی داشته و عمدتا از گیاهان استخراج میشدند و برای درمان بیماریهای عفونی بکار رفتهاند. قرنها پیش از این ، چینیها ، هندیها و اقوام نواحی مدیترانه ، با مصارف درمانی برخی گیاهان و مواد معدنی آشنا بودهاند. به عنوان مثال ، برای درمان مالاریا از گیاه چهانگشان(Changshan) در چین استفاده میشد. اکنون ثابت شده است که این گیاه ، حاوی آلکالوئیدهایی نظیر فبریفوگین است. سرخپوستان برزیل ، اسهال و اسهال خونی را با ریشههای اپیکا که حاوی آستن است، درمان میکردند. اینکاها از پوست درخت سین کونا ، برای درمان تب مالاریا استفاده میکردند. در سال 1823 ، کینین از این گیاه استخراج شد. بقراط در اواخر قرن پنجم قبل از میلاد استفاده از نمکهای فلزی را توصیه کرد و درمانهای طبی غرب را نزدیک به 2000 سال تحت نفوذ خود قرار داد. تاریخ معرفی شیمی دارویی به عنوان علم اولین فارماکوپه در قرن 16 و قرنهای بعد منتشر شد. گنجینه عوامل دارویی سرشار از داروهای جدید با منشاء گیاهی و معدنی معرفی شدند. در اواخر قرن 19 ، شیمی دارویی با کشف "پل ارلیش" که او را پدر شیمی درمانی جدید مینامند، در ارتباط با اینکه ترکیبات شیمیایی در برابر عوامل عفونی ویژهای از خود سمیت انتخابی نشان میدهند، دچار یک تحول شگرف شد. در همین دوران ، "امیل فیشر" ، نظریه قفل و کلید را که یک تغییر منطقی برای مکانیسم عمل داروها بود، ارائه داد. تحقیقات بعدی ارلیش و همکارانش ، منجر به کشف تعداد زیادی از عوامل شیمی درمانی جدید شد که از آن میان ، آنتی بیوتیکها و سولفامیدها ، از همه برجستهتر بودند. جنبههای بنیادی داروها سازمان بهداشت جهانی ، دارو را به عنوان « هر مادهای که در فرایندهای دارویی بکار رفته و سبب کشف یا اصلاح فرایندهای فیزیولوژیک یا حالات بیماری در جهت بهبود مصرف کننده شود. » تعریف نموده است و فراوردههای دارویی را تحت عنوان « یک شکل دارویی که حاوی یک یا چند دارو همراه با مواد دیگری که در فرایند تولید به آن اضافه میشود. » معرفی میکند. شکل داروها بسیاری از داروها ، حاوی اسیدها و بازهای آلی میباشند. دلایل متعددی مبنی بر اینکه این ترکیبات در داروسازی و پزشکی باید به فرم نمک مصرف شوند، عبارتند از : اصلاح خصوصیات فیزیکوشیمیایی ، مانند حلالیت ، پایداری و حساسیت به نور و اثر بر اعضاء مختلف •بهبود نواحی زیستی از طریق اصلاح جذب ، افزایش قدرت و گسترش اثر •کاهش سمیت <!--colorstart:#663333--><!--/colorstart--> کاربرد داروها داروها بر اساس مقاصد خاصی بکار میرود که عبارتند از : 1.تامین مواد مورد نیاز بدن ، مثل ویتامینها 2.پیشگیری از عفونتها ، مثل سرمهای درمانی و واکسنها 3.سمیتزدایی ، مانند پادزهرها 4.مهار موقتی یک عملکرد طبیعی ، مانند بیهوش کنندهها 5.تصحیح اعمالی که دچار اختلال شدهاند و ... . فعالیت زیستی داروها عملکرد داروها در سه مرحله مشاهده میشود : •تجویز دارو (فروپاشی شکل دارویی مصرف شده) •سینتیک دارو (جذب ، توزیع ، متابولیسم و دفع دارو) •نحوه اثر دارو (پدیدههای شیمیایی و بیو شیمیایی که باعث ایجاد تغییرات زیستی مورد نظر میشوند.) ![]() دارو نماها داروهایی هستند که اثرات ویژهای بر ارگانیسم دارند، اما درمان کننده بیماری خاصی نیستند. نمونههایی از این داروها عبارتند از : مورفین (مسکن) ، کوکائین (بیهوش کننده) ، آتروپین (ضد تشنج) و ... . استفاده از این داروها ممکن است به بهبودی یک بیماری عفونی میکروبی یا ویروسی کمک کند. اما دارو مستقیما روی ارگانیزم بیماریزا عمل نمیکند، در صورتی که در درمان شیمیایی عامل بیماریزا هدف اصلی است. طبقهبندی داروها داروها را بر اساس معیارهای گوناگون طبقهبندی میکنند که عبارتند از : 1.ساختمان شیمیایی 2.اثر فارماکولوژی 3.مصارف درمانی 4.ساختمان شیمیایی درمانی ، تشریحی 5.مکانیسم عمل در سطح سلول نامگذاری داروها هر دارو دارای سه یا چند نام میباشد که عبارتند از: 1.شماره رمز یا رمز انتخابی 2.نام شیمیایی 3.نام اختصاصی غیر علمی (تجاری) 4.نام غیر اختصاصی ژنریک 5.نامهای مترادف نام شیمیایی دارو ، نامی است که بدون ابهام ، ساختمان شیمیایی دارو را توصیف و آن را دقیق و کامل معرفی کند و بر اساس قوانین نامگذاری ترکیبات شیمیایی نامگذاری میشود. | |||
|
|
| سیانور | |||
|
اسید سیاندریک و سیانورها دستهای از نیتریلها هستند که از نظر شیمیایی جزء هیدروکربنهای ازتدار با فرمول R- CN هستند که عامل CN آنها به شدت سمی است و موجب خفگی نسجی میشود. فرآوردههای سیانید در عکاسی، واکنشهای آزمایشگاهی، صنعت، حشرهکشها و جوندهکشها (hcn) و برخی از میوههای از قبیل بادام تلخ، دانه سیب، هسته هلو و آلو وجود دارد. آثار سیانیدها با چند مکانیسم باعث هیپوکسی بافتی میشوند:
چند و چون سیانوژن گازی است بیرنگ با بوی بادام تلخ که در جنگها استفاده میشود. اسید سیاندریک مایعی است با بوی بادام تلخ و بیرنگ که به راحتی بخار میشود. سیانورها ترکیبات فلزی بنیان سیانید هستند و از همه خطرناکتر در بین آنها سیانور دو سدیم و سیانور دو پتاسیم (سیانور پتاس) که در مجاورت هوا یا در معده تحت اثر اسید کلریدریک باعث ایجاد اسید سیاندریک میشوند. یک عدد بادام تلخ دارای یک میلی گرم اسید سیاندریک است. مقدار سمی اسید سیاندریک 01/0 گرم و مقدار کشنده آن 05/0 گرم است. مسمومیت از راه تنفس شدیدتر بوده و علایم بالینی آن بستگی به راه تماس، مقدار مصرف و تاخیر در شروع درمان دارد. نشانههای مسمومیت تظاهرات اصلی مسمومیت با آن به شرح زیر است: علائم زودرس: تظاهرات Cns شمال کنفوزیون، سردرد، اضطراب، تاکیکاردی یا برادیکاردی، هیپرپنه، هیپرتانسیون خفیف و تپش قلب است. علائم دیررس: شمال علائم گوارشی نظیر تهوع و استفراغ، تاکیکاردی یا برادی کاردی، هیپوتانسیون، تشنج ژنرالیزه، کما، آپنه، گشادی مردمک (مدیاز)، عدم پاسخ یا پاسخ کند مردمک به نور، آریتمی، ایسکمی یا اسیستول، ادم ریوی است. درمان آن هم مانند سایر مسمومیتها استفاده از پادزهر اختصاصی است که شامل سه داروی آمیل نیتریت، سدیم نیتریت و سدیم تیوسولفات است. یکی از علائم برای تشخیص سریع مسمومیت با سیانور، بوی بد بادام تلخ است که از دهان مصدوم و یا هوای بازدمی او به مشام میرسد در برخی کشورها محکومین به اعدام را در اتاق گاز با سیانور میکشند. آنها را به صندلی در اتاق گاز میبندند و مامور اعدام از بیرون دستهای را میکشد. به این ترتیب بستهای حاوی سیانور پتاس به درون ظرفی محتوی جوهر لیمو که در زیر صندلی تعبیه شده است، میافتد و گاز سیانور حاصله، باعث مرگ سریع محکوم میشود. منبع:ویکیپدیا | |||